Справядлівасць накіроўвае краіны Глабальнага Поўдня ў іх імкненні да раўнапраўнага ўдзелу ў фарміраванні будучага свету. Такое меркаванне ў інтэрв’ю «Сіньхуа» выказала аналітык Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (БІСД) Анастасія Савiных.
«У эпоху глыбокіх трансфармацый міжнародных адносін, калі старыя мадэлі глабальнага кіравання падвяргаюцца фундаментальнаму перагляду, справядлівасць накіроўвае дзеянні краін Глабальнага Поўдня, якія імкнуцца да раўнапраўнага ўдзелу ў фарміраванні будучага свету», — падкрэсліла яна.
Паводле слоў аналітыка, ідэя справядлівасці ў міжнародных адносінах непасрэдна перагукаецца з прынцыпамі «шанхайскага духу», сярод якіх узаемны давер, роўнасць і ўзаемная выгаднасць.
«Справядлівасць непарыўна звязана з пяццю прынцыпамі мірнага суіснавання, якія застаюцца нязломным арыенцірам для Глабальнага Поўдня: узаемная павага тэрытарыяльнай цэласнасці і суверэнітэту, узаемны ненапад, непрымальнасць умяшання ва ўнутраныя справы, роўнасць і ўзаемная выгаднасць, мірнае суіснаванне. Гэтыя прынцыпы, сфармуляваныя ў 1950-х гадах, сёння набываюць новую актуальнасць», — дадала эксперт.
«Справядлівасць у гэтым сэнсе — гэта адмова ад аднапалярных мадэляў, развал якіх мы назіраем сёння, і пераход да сістэмы, дзе Глабальны Поўдзень не толькі рэагуе, але і фарміруе парадак дня», — заявіла А. Савiных.
На яе думку, саміт ШАС у Цяньцзіне стаў знакавай падзеяй, якая прадэманстравала рэальны патэнцыял арганізацыі як платформы для пабудовы шматпалярнага і справядлівага сусветнага ладу.
«Прапанаваная Кітаем Ініцыятыва па глабальным кіраванні абазначыла важны зрух у кітайскай знешняй палітыцы — ад рэгіянальных стратэгій да глабальнага бачання. Беларусь інтэрпрэтуе Ініцыятыву як канструктыўны ўнёсак у фарміраванне больш справядлівага і ўстойлівага сусветнага парадку, які адпавядае нашым нацыянальным і знешнепалітычным прыярытэтам. Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка на саміце адназначна пацвердзіў нашу поўную і непахісную падтрымку гэтай ініцыятывы», — падкрэсліла А. Савiных.
Пашырэнне БРІКС за апошнія тры гады з’яўляецца яркім сведчаннем растучай дынамікі Глабальнага Поўдня, лічыць суразмоўніца агенцтва.
«У 2025 годзе БРІКС выступае адной з ключавых сіл у прасоўванні парадку дня супрацоўніцтва «Поўдзень–Поўдзень». Прывабнасць БРІКС для краін Глабальнага Поўдня, на мой погляд, заключаецца ў унікальным спалучэнні гнуткасці, адсутнасці жорсткіх абавязацельстваў і арыентацыі на прагматычнае раўнапраўе, што адрознівае альянс ад традыцыйных аб’яднанняў і робіць яго сапраўднай прасторай для аднадумцаў», — сказала эксперт.
Яна дадала, што ў адрозненне ад заходнецэнтрычных фарматаў БРІКС сканцэнтраваны на інтарэсах краін, якія развіваюцца.
«Для Глабальнага Поўдня БРІКС — гэта не проста інструмент, а стратэгічны актыў, які садзейнічае пераходу да раўнапраўнага свету, дзе супрацоўніцтва «Поўдзень–Поўдзень» становіцца рухавіком устойлівага развіцця», — адзначыла аналітык.
Як мяркуе А. Савiных, значэнне ШАС і ініцыятывы «Адзін пояс, адзін шлях» у прасоўванні супрацоўніцтва «Поўдзень–Поўдзень» з’яўляецца стратэгічна вызначальным і высокаэфектыўным, паколькі названыя фарматы ўвасабляюць натуральны і незваротны працэс росту суб’ектнасці Глабальнага Поўдня.
«Ва ўмовах, калі традыцыйныя мадэлі развіцця сутыкаюцца з крызісам легітымнасці праз санкцыі, тэхналагічнае раздзяленне, узаемны недавер, гэтыя платформы прапануюць альтэрнатыўны шлях, заснаваны на прынцыпах узаемнай павагі, роўнасці і фокусу на рэальных выніках. Яны не проста дапаўняюць адна адну, але ператвараюць геаграфічныя і эканамічныя сувязі ў аснову справядлівага сусветнага ладу, дзе краіны Поўдня самі вызначаюць траекторыю прагрэсу. ШАС як шматбаковая структура з пашыраючымся парадкам дня адыгрывае тут ролю якара стабільнасці і інавацый», — рэзюмавала яна.