Форум рэгіёнаў Беларусі і Расіі становіцца эфектыўнай пляцоўкай для абмеркавання практычных пытанняў развіцця Саюзнай дзяржавы. Гэта пацвердзіла і ўпершыню прайшоўшая ў рамках нядаўняга форуму ў Мінску і Мінскай вобласці экспертная сесія «Саюзная дзяржава. Тэрыторыя развіцця». Больш за 70 экспертаў дзвюх краін пад эгідай Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў і Савета Федэрацыі Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі абмяркоўвалі будучыню Саюзнай дзяржавы, перспектывы і кропкі росту. У дыялогу ўдзельнічалі прадстаўнікі органаў дзяржаўнай улады, вядучых аналітычных цэнтраў, дзелавой, навуковай і адукацыйнай супольнасцей.
Суспрэстарамі пасяджэння выступілі член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльным развіцці Тамара Красоўская і першы намеснік старшыні Камітэта Савета Федэрацыі па канстытуцыйным заканадаўстве і дзяржаўным будаўніцтве Любоў Глебава.
Цэнтральнае пытанне экспертнай сесіі: што сёння азначае Саюзная дзяржава? Сукупнасць дагавораў, міжурадавых камісій і сумесных праграм ці прастора, у якой фарміруецца агульная будучыня дзвюх краін? Бадай, галоўнай высновай абмеркавання стала разуменне: саюзная інтэграцыя ўступае ў новы этап свайго развіцця. Калі папярэднія дзесяцігоддзі былі прысвечаны стварэнню інстытутаў, выстройванню эканамічных сувязей і ўзгадненню дзяржаўных рашэнняў, то сёння на першы план выходзіць задача фарміравання агульнай прасторы развіцця — такой, якая будзе запатрабавана не толькі ўрадамі, але і самімі грамадзянамі.
Эксперты былі адзіныя ў меркаванні: эканоміка застаецца важнейшым фундаментам Саюзнай дзяржавы, аднак ужо недастаткова разглядаць інтэграцыю выключна праз паказчыкі тавараабароту або аб’ёмы прамысловай кааперацыі. Гісторыя апошніх дзесяцігоддзяў пераканаўча паказвае, што нават самыя цесныя гаспадарчыя сувязі не гарантуюць трываласці саюза без агульнай каштоўнай асновы і прывабнага вобраза будучыні.
Менавіта таму вялікая ўвага ў ходзе дыскусіі надавалася гуманітарнаму вымярэнню інтэграцыі. Сям’я, традыцыйныя духоўна-маральныя каштоўнасці, гістарычная памяць, маладзёжная палітыка, адукацыя і культура разглядаліся не як другарадныя пытанні, а як стратэгічны рэсурс Саюзнай дзяржавы. Па сутнасці, гаворка ідзе пра фарміраванне агульнай цывілізацыйнай прасторы, у якой эканамічныя праекты атрымліваюць трывалую грамадскую апору.
Гучала думка: Саюзная дзяржава павінна стаць больш зразумелай для чалавека
Асаблівае месца заняла тэма моладзі. Сёння недастаткова проста расказваць маладым людзям пра перавагі саюзнай інтэграцыі — неабходна ствараць магчымасці, якія яны змогуць адчуць асабіста. Сумесныя адукацыйныя праграмы, акадэмічныя абмены, маладзёжныя даследчыцкія праекты, адзіная экспертная прастора і сучасныя інфармацыйныя платформы здольныя зрабіць Саюзную дзяржаву часткай жыццёвай траекторыі новага пакалення.
Не менш важным аказаўся размовы пра будучыню сусветнай палітыкі. Эксперты адзначалі, што свет перажывае глыбокую трансфармацыю: узмацняецца шматпалярнасць, мяняюцца лагістычныя маршруты, фарміруюцца новыя тэхналагічныя цэнтры. У гэтых умовах Саюзная дзяржава ўсё часцей разглядаецца не проста як двухбаковы інтэграцыйны праект Беларусі і Расіі, а як адна з патэнцыяльных мадэлей развіцця для ўсёй еўразійскай прасторы.
Адсюль і змена самай логікі саюзнага будаўніцтва. Калі раней галоўным пытаннем было, як забяспечыць узаемадзеянне дзвюх дзяржаў, то сёння ўсё часцей абмяркоўваецца, якой павінна стаць Саюзная дзяржава праз дзесяць гадоў.
Эканамічны блок абмеркавання пацвердзіў, што патэнцыял для такога развіцця існуе. Сярод найбольш перспектыўных напрамкаў названы прамысловая кааперацыя, сумеснае машынабудаванне, вытворчасць электратранспарту, лічбавыя тэхналогіі, навукова-тэхналагічнае супрацоўніцтва, развіццё транспартнай інфраструктуры і рэалізацыя памежных праектаў. Паказальна, што ў якасці найбольш паспяховых прыкладаў удзельнікі прыводзілі менавіта рэгіянальныя ініцыятывы.
Гэта яшчэ раз пацвердзіла адну важную тэндэнцыю: сёння інтэграцыя ўсё часцей нараджаецца не толькі ў сталіцах, але і ў рэгіёнах. Менавіта тут узнікаюць сумесныя вытворчасці, адукацыйныя праекты, турыстычныя маршруты, навуковыя кантакты і новыя формы грамадскага ўзаемадзеяння. Форум рэгіёнаў ужо даўно перастаў быць выключна пляцоўкай абмену вопытам. Ён паступова становіцца лабараторыяй практычнай інтэграцыі.
Яшчэ адна думка неаднаразова гучала амаль ва ўсіх выступленнях: Саюзная дзяржава павінна стаць больш зразумелай для чалавека. Пакуль многія ўспрымаюць яе як складаную палітычную канструкцыю. Між тым саюзнасць павінна праяўляцца ў канкрэтных магчымасцях для кожнага.
Аднім з значных вынікаў стала прапанова стварыць экспертны клуб Форума рэгіёнаў. Такая пляцоўка дазволіць не абмяжоўвацца штогадовымі сустрэчамі, а весці пастаянны абмен аналітычнымі распрацоўкамі, суправаджаць рэалізацыю сумесных праектаў і выпрацоўваць новыя ідэі для развіцця саюзнай інтэграцыі.
Галоўная выснова дыскусіі заключаецца ў тым, што Саюзная дзяржава паступова мяняе сваю філасофію. Яна ўсё менш успрымаецца як сукупнасць міжгаспадарчых пагадненняў і ўсё больш — як прастора сумеснай будучыні.
Крыніца: Расійская газета
