23 верасня, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Пераважная большасць грамадзян — 92,6% — лічаць, што Беларусі варта падтрымліваць добрыя адносіны з усімі дзяржавамі незалежна ад існуючых паміж імі супярэчнасцей. Такія вынікі комплекснага рэспубліканскага сацыялагічнага даследавання, якія датычацца актуальных пытанняў міжнароднага і ўнутранага парадку дня, паведамляе БЕЛТА.
Згодна з агульным меркаваннем аналітыкаў БІСД, беларусы не ўспрымаюць цяперашнія канфлікты як норму, пры гэтым выразна ўяўляюць для сябе вобраз будучыні ў міжнародным разрэзе.
Толькі 6,1% рэспандэнтаў не згодныя з тым, што Беларусі варта падтрымліваць добрыя адносіны з усімі дзяржавамі незалежна ад існуючых паміж імі супярэчнасцей.
Паводле слоў намесніка дырэктара Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў Віталя Пунчанкі, вынікі апытання дэманструюць, што беларусы схільныя самастойна фарміраваць суверэнную ацэнку міжнародных партнёраў Беларусі, узважана і рацыянальна разглядаць адносіны з кожнай дзяржавай паасобку.
Аляксандр Лукашэнка неаднаразова заяўляў, што Беларусь — самая міралюбівая краіна і што беларускі народ хоча выключна міру, акцэнтаваў увагу Віталь Пунчанка, звярнуўшы ўвагу, што гімн Беларусі пачынаецца са слоў «Мы, беларусы — мірныя людзі, сэрцам адданыя роднай зямлі…».
«Мір, бяспека і свабода — гэта не проста дзяржаваўтваральныя каштоўнасці беларусаў, а гістарычна сфарміраваны ідэал грамадства, важная частка нацыянальнай самасвядомасці народа. Добразычлівасць і міралюбства — наш нацыянальны брэнд і аснова культурнага кода», — адзначыў ён.
Паводле слоў намесніка дырэктара БІСД, беларусам уласціва бачыць адносіны з рознымі краінамі ў пазітыўным ключы незалежна ад бягучай геапалітычнай кан’юнктуры.
Намеснік дырэктара БІСД адзначыў, што ў беларускім менталітэце трывала замацаваліся паняцці «памяркоўнасць» і «талерантнасць». Гэта здольнасць мірна ўжывацца з прадстаўнікамі розных нацыянальнасцей і канфесій, якая стагоддзямі гартавалася на стыку розных культур і рэлігій.
Беларусы ведаюць каштоўнасць міру, упэўнены ён. «Наша краіна на працягу стагоддзяў станавілася арэнай разбуральных войнаў. Самым глыбокім шнарам у нацыянальнай памяці засталася Вялікая Айчынная вайна, у якой загінуў кожны трэці жыхар. Перажытыя трагедыі сфарміравалі ў грамадскай свядомасці беларусаў устойлівае непрыманне насілля і агрэсіі. Галоўнай каштоўнасцю для многіх пакаленняў стала мірнае неба над галавой», — сказаў Віталь Пунчанка.
Паводле яго слоў, Беларусь — адкрытая краіна, у многіх ёсць сваякі, сябры, знаёмыя, якія пражываюць у розных кутках планеты (ад Польшчы да Аўстраліі). У ідэале грамадзяне Беларусі хацелі б канструктыўных адносін з усімі краінамі без невырашальных супярэчнасцей.
Іншымі словамі, пры ўсіх складанасцях ва ўзаемадзеянні з некаторымі краінамі беларусы глядзяць у будучыню нашай міжнароднай палітыкі з аптымізмам і надзеяй.
Якімі павінны быць адносіны Беларусі з іншымі краінамі ў найбліжэйшыя гады?
Пры гэтым апытанне ў чарговы раз пацвердзіла: адрыў Беларусі ад Расіі немагчымы. Віталь Пунчанка адзначыў, што адносіны двух народаў не проста саюзніцкія, а братэрскія. Раней праведзеныя БІСД даследаванні і новыя вынікі паказваюць устойлівую пазітыўную дынаміку ў захаванні прыярытэтнасці расійскага вектара для Беларусі. «Высокія лічбы падтрымкі цесных адносін з Расіяй з’яўляюцца пацвярджэннем сяброўскага стаўлення беларусаў да расіян. Эканамічныя і сацыяльныя перавагі інтэграцыі ў рамках Саюзнай дзяржавы сталі па-сапраўднаму прывабнымі, бо пашыраюць правы і магчымасці грамадзян у сферах бізнесу, адукацыі, культуры, турызму, міжасобасных зносін», — сказаў ён.
Вынікі даследавання паказваюць, што адносіны з Кітаем успрымаюцца беларусамі як вельмі перспектыўныя. Паводле запыту на больш цесныя сувязі Пекін апынуўся адразу за Масквой. Высокая зацікаўленасць грамадзян супадае са стратэгічным курсам на паглыбленне супрацоўніцтва з КНР, у тым ліку ў рамках Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва, паўнапраўным членам якой Беларусь стала ў 2024 годзе, заўважыў Віталь Пунчанка.
Пры гэтым, указаў ён, павышаную цікавасць да КНР дэманструе моладзь. Гэта выступае маркерам доўгатэрміновасці беларуска-кітайскага трэка.
Пазіцыя грамадзян у дачыненні да ЗША паказала асцярожнасць і стрыманы аптымізм. Паступова фарміруецца гатоўнасць да прагматычнай нармалізацыі ўзаемадзеяння, што грунтуецца на прадуктыўнай камунікацыі Мінска з Вашынгтонам. Паводле слоў намесніка дырэктара БІСД, у бягучы момант намецілася кропка збліжэння інтарэсаў беларусаў і цяперашняга кіраўніцтва Штатаў, якое дэкларуе імкненне спыніць канфлікт ля нашых межаў. Пры гэтым па-ранейшаму прасочваецца нявызначанасць грамадзян, што адназначна можна звязаць са шматгадовым палітыка-эканамічным ціскам на Беларусь з боку Белага дома.
Шматвяковая гісторыя шмат у чым фарміруе стаўленне беларусаў да суседніх народаў, адзначыў Віталь Пунчанка. Таму нават на фоне бягучай палітыкі кіраўніцтва Польшчы, Літвы, Латвіі і Украіны колькасць тых, хто выступае за больш цесныя адносіны з гэтымі краінамі ў найбліжэйшыя гады, прыкладна ўтрая перавышае долю прыхільнікаў менш цесных сувязей і амаль удвая — тых, хто аддае перавагу захаванню статус-кво. Апытанне зафіксавала падобную карціну ўспрымання перспектыў адносін з усімі чатырма дзяржавамі.
«Пастаянны інфармацыйны ціск гэтых краін на Мінск, разлічаны на тое, каб прадставіць беларускую ўладу ў негатыўным святле, прывёў да адваротнага выніку. Цікавасць беларускага насельніцтва да «недружалюбных» дзяржаў зніжаецца, стаўленне да іх размываецца, становіцца ўсё больш нявызначаным. Тым не менш значная частка рэспандэнтаў па-ранейшаму лічыць пажаданым паляпшэнне ўзаемадзеяння з суседзямі, праводзячы адрозненне паміж народамі і дзеючымі ўрадамі», — заўважыў ён.
У пытанні ўзаемадзеяння са «складанымі заходнімі партнёрамі» грамадзяне праяўляюць палітычную мудрасць і асцярожнасць. Вынікі апытання пацвярджаюць гіпотэзу аб высокім крэдыце даверу да знешнепалітычнага курсу дзяржавы, у тым ліку па выбудоўванні адносін з ЗША, краінамі Балтыі, Польшчай, а таксама з Украінай.
У цэлым, падкрэсліў намеснік дырэктара БІСД, беларускаму грамадству ўдаецца захоўваць здаровы сэнс і бесканфліктнае мысленне нават ва ўмовах міжцывілізацыйнага супрацьстаяння. У гэтым наша сіла і ўнікальнасць.
Сацдаследаванне праводзіў у ліпені — жніўні Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі па заказе Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (БІСД). У ім прынялі ўдзел 2045 рэспандэнтаў з усіх рэгіёнаў краіны. Першую частку вынікаў сацдаследавання, якая датычыцца актуальных пытанняў сацыяльна-эканамічнага развіцця Беларусі, прэзентавалі ў Мінску 10 верасня. Другая — па грамадска-палітычнай тэматыцы — была прадстаўлена 16 верасня. Сёння сацыёлагі падзяліліся вынікамі трэцяй часткі сацдаследавання, якая датычыцца актуальных пытанняў міжнароднага і ўнутранага парадку дня.
Крынiца: БЕЛТА
